Davranış ve Duygu Düzenleme Sorunları

Çocukların zaman zaman yaşayabildiği dışsallaştırma sorunlarını (öfke patlamaları, karşı gelme ve farklı dürtüsel davranışlar) ele alan yaklaşımlar

Davranış ve Duygu Düzenleme Sorunları

Çocukların duygularını tanıma, ifade etme ve düzenleme süreçlerinde yaşadıkları güçlükleri değerlendiriyor; davranış sorunlarının altında yatan nedenleri anlayarak çocuğun ve ailenin ihtiyaçlarına uygun destek planlıyoruz.

Nedir?

Çocukluk döneminde öfke, üzüntü, hayal kırıklığı, korku ve heyecan gibi yoğun duygular yaşanması gelişimin doğal bir parçasıdır. Çocukların bu duyguları yönetme ve davranışlarını düzenleme becerileri ise yaşla birlikte gelişir.

Bazı çocuklar duygularını düzenlemekte, dürtülerini kontrol etmekte veya yaşadıkları duyguyu uygun yollarla ifade etmekte daha fazla zorlanabilir. Bu durum; yoğun öfke patlamaları, ağlama nöbetleri, karşı gelme, kurallara uymakta güçlük, saldırgan davranışlar, dürtüsel tepkiler veya sosyal ilişkilerde yaşanan sorunlar şeklinde kendini gösterebilir.

Davranışın yalnızca kendisine odaklanmak yerine, davranışın ne zaman ve hangi koşullarda ortaya çıktığını, çocuğun hangi duyguyu yaşadığını ve davranışın altında hangi ihtiyacın bulunabileceğini anlamak önemlidir.

Hangi Belirtiler Görülebilir?

Duygu ve davranış düzenleme güçlükleri farklı şekillerde ortaya çıkabilir.

Duygusal Alanda

  • Çok yoğun veya uzun süren öfke
  • Sık ağlama nöbetleri
  • Hayal kırıklığıyla baş etmekte zorlanma
  • Duyguları ifade etmekte güçlük
  • Küçük olaylara yoğun tepkiler verme
  • Duygular arasında hızlı geçişler
  • Kendini sakinleştirmekte zorlanma

Davranışsal Alanda

  • Kurallara uymakta zorlanma
  • Sınırları kabul etmekte güçlük
  • Sık karşı gelme
  • İnatlaşma
  • Dürtüsel davranışlar
  • Saldırgan davranışlar
  • Eşyaları fırlatma veya zarar verme
  • Bağırma ve vurma gibi tepkiler
  • Evde veya okulda tekrarlayan davranış problemleri

Sosyal Alanda

  • Akranlarla sık çatışma
  • Sırasını beklemekte zorlanma
  • Paylaşma ve iş birliği konusunda güçlük
  • Sosyal kurallara uyum sağlamakta zorlanma
  • Oyun sırasında yoğun tepkiler verme
  • Arkadaşlık ilişkilerini sürdürmekte zorlanma

Bu davranışların görülmesi tek başına psikiyatrik bir bozukluk olduğu anlamına gelmez. Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, içinde bulunduğu çevre ve davranışların sıklığı, şiddeti ve sürekliliği birlikte değerlendirilmelidir.

Davranış Sorunlarının Nedenleri Neler Olabilir?

Davranışlar çoğu zaman çocuğun yaşadığı duygusal veya gelişimsel güçlüklerin dışa yansıyan bir biçimi olabilir.

Davranış sorunlarının ortaya çıkmasında;

  • Duygu düzenleme güçlükleri
  • Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
  • Kaygı
  • Öğrenme güçlükleri
  • Sosyal iletişim güçlükleri
  • Gelişimsel özellikler
  • Aile içi ilişkiler
  • Okul ve akran ilişkileri
  • Yaşanan stresli veya zorlayıcı yaşam olayları
  • Sınır ve rutinlerle ilgili güçlükler

gibi farklı etkenler rol oynayabilir.

Bu nedenle aynı davranışın farklı çocuklarda farklı nedenleri olabilir. Değerlendirmede davranışın kendisi kadar davranışın ortaya çıkış koşulları ve çocuğun genel işlevselliği de ele alınır.