Değerlendirme ve Testler

Değerlendirme ve Testler

Çocuk ve ergenlerin bilişsel, gelişimsel, dikkat, akademik ve duygusal özelliklerini daha ayrıntılı değerlendirmek amacıyla, ihtiyaçlarına uygun psikometrik test ve değerlendirme araçlarından yararlanıyoruz.

Nedir?

Psikometrik değerlendirme ve testler; çocuğun bilişsel becerileri, dikkat süreçleri, gelişimsel özellikleri, akademik becerileri ve bazı duygusal özellikleri hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmeye yardımcı olan değerlendirme araçlarıdır.

Testler, çocuğun yaşadığı güçlüğü daha iyi anlamak, güçlü ve desteklenmesi gereken alanlarını belirlemek ve gerekli durumlarda klinik değerlendirme sürecini desteklemek amacıyla kullanılabilir.

Test uygulaması tek başına tanı koyma amacı taşımaz. Test sonuçları; uzman değerlendirmesi, gelişimsel öykü, klinik görüşme ve gerekli diğer bilgilerle birlikte ele alınır.

Değerlendirme Süreci Nasıl İlerler?

Kliniğimizde test süreci doğrudan belirli bir testin uygulanmasıyla başlamaz.

Öncelikle çocuğun başvuru nedeni, gelişimsel özellikleri ve mevcut güçlükleri uzman tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda hangi alanların daha ayrıntılı incelenmesine ihtiyaç olduğu belirlenir.

Çocuğun yaşına, gelişim düzeyine, başvuru nedenine ve değerlendirme amacına göre uygun test veya testler seçilir.

Bu nedenle her çocuğa aynı testlerin uygulanması veya birden fazla testin rutin olarak yapılması gerekli değildir.

Test uygulaması tamamlandıktan sonra sonuçlar klinik değerlendirme ile birlikte ele alınır ve aileye değerlendirme bulguları hakkında bilgi verilir.

Hangi Alanlar Değerlendirilebilir?

Bilişsel Değerlendirme

Çocuğun bilişsel becerilerinin farklı alanlarını değerlendirmeye yardımcı olur.

Bilişsel değerlendirmelerde;

• Sözel beceriler
• Görsel-uzamsal beceriler
• Akıl yürütme
• Çalışma belleği
• İşlemleme hızı
• Problem çözme
• Genel bilişsel performans

gibi alanlar incelenebilir.

Dikkat ve Yürütücü İşlevler

Dikkati sürdürme, seçici dikkat, dürtü kontrolü ve bilişsel esneklik gibi süreçlerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Özellikle dikkat dağınıklığı, unutkanlık, dürtüsellik, görevleri tamamlamakta zorlanma veya akademik güçlükler gibi durumlarda klinik değerlendirmeyi desteklemek amacıyla kullanılabilir.

Gelişimsel Değerlendirme

Özellikle küçük çocuklarda gelişimsel becerilerin yaşa uygunluğunu değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

Dil ve iletişim, bilişsel gelişim, motor beceriler, sosyal gelişim ve öz bakım becerileri gibi farklı gelişim alanları değerlendirilebilir.

Akademik Değerlendirme

Okuma, yazma, matematik ve öğrenme süreçlerinde yaşanan güçlüklerin daha ayrıntılı incelenmesine yardımcı olabilir.

Özellikle okul başarısında belirgin düşüş, öğrenme güçlüğü şüphesi veya akademik becerilerde yaşıtlarından farklılık gözlendiğinde değerlendirme sürecinin bir parçası olarak kullanılabilir.

Duygusal ve Kişilik Değerlendirmeleri

Çocuğun veya ergenin duygusal süreçleri, kişilerarası ilişkileri ve psikolojik özellikleri hakkında klinik değerlendirmeyi destekleyici bilgiler sağlayabilir.

Bu tür değerlendirme araçları yalnızca uzman tarafından gerekli görülen durumlarda ve uygun yaş gruplarında kullanılır.

Kullanılabilecek Test ve Değerlendirme Araçları

Çocuğun ihtiyacına göre farklı test ve değerlendirme araçlarından yararlanılabilir.

WISC-IV

Çocukların bilişsel becerilerinin farklı alanlarını değerlendirmeye yönelik kapsamlı bir zekâ ve bilişsel değerlendirme aracıdır.

Çocuğun bilişsel profilinin anlaşılmasına ve güçlü ve desteklenmesi gereken alanlarının belirlenmesine yardımcı olabilir.

WISC-R

Çocukların bilişsel becerilerinin değerlendirilmesinde kullanılan bir diğer değerlendirme aracıdır. Uygunluk durumu uzman tarafından çocuğun yaşına ve değerlendirme amacına göre belirlenir.

MOXO

Dikkat, dürtüsellik, hiperaktivite ve zamanlama gibi performans göstergelerini değerlendirmeye yardımcı olan bilgisayar tabanlı bir değerlendirme aracıdır.

Özellikle DEHB değerlendirme sürecinde, klinik görüşmeyi destekleyici ek bir değerlendirme olarak kullanılabilir.

Conners CPT-3

Sürekli dikkat ve dürtü kontrolü gibi bilişsel süreçlerin değerlendirilmesine yardımcı olan bilgisayar tabanlı bir performans testidir.

DEHB değerlendirmesinde klinik değerlendirmeye ek bilgi sağlamak amacıyla kullanılabilir.

Stroop Testi

Dikkat, bilişsel esneklik ve ketleme gibi yürütücü işlevlerle ilişkili süreçlerin değerlendirilmesine yardımcı olan bir testtir.

Bender-Gestalt Motor Algı Testi

Görsel-motor algı ve organizasyon becerilerinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Çocuğun gelişimsel özellikleri ve değerlendirme amacı doğrultusunda kullanılabilir.

AGTE

Ankara Gelişim Tarama Envanteri; çocukların gelişimsel özelliklerini farklı alanlarda değerlendirmek amacıyla kullanılan bir gelişim tarama aracıdır.

Denver II

Çocukların gelişimsel durumlarını taramak amacıyla kullanılan bir değerlendirme aracıdır. Kişisel-sosyal, ince motor, dil ve kaba motor gelişim alanları hakkında bilgi sağlar.

Stanford-Binet

Bilişsel becerilerin değerlendirilmesine yönelik kapsamlı bir değerlendirme aracıdır. Çocuğun bilişsel özelliklerinin ayrıntılı olarak incelenmesi gereken durumlarda kullanılabilir.

Mini Mental Durum Değerlendirmesi

Bilişsel işlevlerin genel olarak değerlendirilmesine yönelik kısa bir tarama aracıdır. Kullanım amacı ve uygunluğu kişinin yaşına ve klinik durumuna göre değerlendirilir.

Beier Cümle Tamamlama Testi

Kişinin duygu, düşünce ve kişilerarası ilişkilerine ilişkin klinik değerlendirmeyi destekleyici bilgiler sağlayabilen projektif değerlendirme araçlarından biridir.

MMPI

Kişilik özellikleri ve psikopatoloji açısından değerlendirme amacıyla kullanılan kapsamlı bir kişilik envanteridir. Uygulama yaşı ve kullanım amacı uzman tarafından belirlenir.

Test Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Test sonuçları tek başına değerlendirilmez.

Elde edilen sonuçlar; çocuğun yaşı, gelişimsel özellikleri, eğitim geçmişi, başvuru nedeni, klinik görüşme bulguları ve gerektiğinde aile ve okuldan alınan bilgilerle birlikte ele alınır.

Bu bütüncül değerlendirme sonucunda çocuğun hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenebilir ve gerekli görüldüğünde tanı ve tedavi sürecine katkı sağlanabilir.

Tanı Sürecindeki Yeri

Psikometrik testler bazı psikiyatrik ve gelişimsel durumların değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlayabilir. Ancak hiçbir test sonucu tek başına psikiyatrik tanı koydurmaz.

Örneğin DEHB değerlendirmesinde dikkat testleri, bilişsel değerlendirmeler ve ölçekler kullanılabilir; ancak tanı, tüm klinik bilgiler birlikte değerlendirilerek çocuk ve ergen psikiyatri uzmanı tarafından konulur.

Benzer şekilde öğrenme güçlüğü, gelişimsel farklılıklar veya diğer psikiyatrik durumların değerlendirilmesinde de test sonuçları klinik değerlendirme ile birlikte ele alınır.

Biz Nasıl Çalışıyoruz?

Kliniğimizde testleri “her çocuğa aynı test” yaklaşımıyla değil, çocuğun ihtiyacına göre planlıyoruz.

Süreç öncelikle uzman değerlendirmesiyle başlar. Başvuru nedeni ve klinik değerlendirme doğrultusunda hangi alanların daha ayrıntılı incelenmesi gerektiği belirlenir.

Ardından çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun test veya değerlendirme araçları seçilir.

Test uygulaması tamamlandıktan sonra elde edilen sonuçlar klinik bulgularla birlikte değerlendirilir. Gerektiğinde tanı ve tedavi sürecinin planlanmasına katkı sağlanır; çocuğun psikolojik, gelişimsel veya akademik desteğe ihtiyaç duyduğu alanlar belirlenerek uygun destek süreci planlanabilir.

Amacımız yalnızca bir test sonucu sunmak değil, çocuğun ihtiyaçlarını daha doğru anlamaya yardımcı olacak anlamlı ve bütüncül bir değerlendirme gerçekleştirmektir.

Aileye Geri Bildirim

Değerlendirme tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular aile ile paylaşılır.

Çocuğun güçlü yönleri, desteklenmesi gereken alanları ve değerlendirme sonucunda ortaya çıkan önemli bulgular anlaşılır bir şekilde açıklanır.

Gerekli görülen durumlarda psikiyatrik takip, psikoterapi, eğitimsel destek veya farklı uzmanlık alanlarından destek alınması konusunda yönlendirme yapılabilir.

Ne Zaman Değerlendirme Yapılmalı?

Çocuğunuzun dikkat, öğrenme, gelişim, davranış veya bilişsel becerileriyle ilgili bir güçlük yaşadığını düşünüyorsanız değerlendirme için başvurabilirsiniz.

Özellikle;

• Okul başarısında belirgin düşüş
• Öğrenme güçlüğü şüphesi
• Dikkat ve odaklanma problemleri
• Unutkanlık ve görevleri tamamlayamama
• Gelişimsel gecikme şüphesi
• Yaşıtlarından belirgin farklı gelişim
• Dürtüsellik ve davranış kontrolü güçlükleri
• Bilişsel beceriler hakkında daha ayrıntılı değerlendirme ihtiyacı

gibi durumlarda uzman değerlendirmesi sonrasında uygun testlerin belirlenmesi faydalı olabilir.

Hangi testin uygulanacağına, değerlendirme amacı ve çocuğun bireysel ihtiyaçları doğrultusunda uzman tarafından karar verilir.